TENGSL II konur Brú yfir haf og meginlönd – tengir menningarheima, mótar frásagnir Verk Birgit Graschopf, Kristínar Gunnlaugsdóttur, Sigríðar Rut Marrow, Tönju Prušnik, Ramonu Schnekenburger og Huldu Vilhjálmsdóttur eiga sér sameiginlegan snertiflöt í næmi fyrir því sem verður til á mörkum ólíkra heima; milli líkama og landslags, minninga og nærveru, hins sýnilega og þess sem býr undir yfirborðinu. Verk þeirra verða ekki til af þörf fyrir að lýsa veruleikanum heldur af löngun til að gefa form því sem erfitt er að fanga með orðum, tilfinningum, stemningu og þeirri reynslu sem mótar tengsl okkar hvert við annað. Þótt verkin hafi ekki orðið til í beinu samtali virðast þau kallast á og mynda óvænt tengsl sín á milli. Á sýningunni gegnir efniviðurinn mikilvægu hlutverki. Steinsteypa, sandpappír, fiskroð, textíll, litur, vatn og pappír bera í sér ummerki tíma, hreyfingar og snertingar. Vinnuferli listakvennanna einkennast af opnum og leitandi aðferðum þar sem innsæi, tilraunir og umbreytingar fá að ráða för. Verkin verða til í marglaga ferli þar sem form og merking þróast smám saman; líkt og landslag sem mótast af veðri og tíma eða minningar sem taka á sig nýja mynd. Ísland og Austurríki mynda mikilvægan bakgrunn í verkunum, hvort land með sína sögu, menningu og náttúru. Þótt löndin séu landfræðilega fjarlæg myndast á milli þeirra samtal sem endurspeglast í verkum listakvennanna og þeim spurningum sem þær beina sjónum að. Líkami konunnar er áberandi í verkunum sem rými skynjunar, reynslu, styrks og varnarleysis. Hann er ekki fyrst og fremst viðfang framsetningar heldur staður þar sem tengsl, minningar og upplifanir taka á sig mynd. Náttúran er jafnframt virkur þátttakandi í verkunum; hafið, fossarnir, landslagið og lífræn form verða að bergmálsrými fyrir tilfinningar, minningar og innri reynslu. Þegar verk þessara listakvenna koma saman verður til ljóðrænt samtal um tengsl, umbreytingu og það sem sameinar fólk þvert á ólíkan bakgrunn og reynslu. Þótt listakonurnar vinni með ólíka miðla og ólíkt myndmál eiga verkin sameiginlega kyrrláta en áhrifamikla nærveru og kalla fram það sem erfitt er að setja í orð. Þau opna rými fyrir hið ósagða og draga fram brothættan en áhrifamikinn heim þar sem minningar, líkami og landslag fléttast saman. TENGSL II konur listamenn: Birgit Graschopf Verk Birgitar Graschopf bera oft yfir sér dulúð, stundum jafnvel fjarlægð í tengslum við hið kvenlega. Hún dregst að hinu ókennilega, ógnvekjandi og því sem stendur utan skýrra skilgreininga, þar sem hið óvissa og óþekkta getur jafnframt orðið að uppsprettu styrks og umbreytingar. Hún tengir þessi þemu við valda staði sem eru oft yfirgefnir, opnir og víðáttumiklir. Fígúrur og skuggar birtast í nákvæmri myndbyggingu þar sem arkitektúr, rými og birtuskilyrði móta sjónrænt samhengi. Stundum virðast þær eins og vofur úr fortíð, á stöðum sem eitt sinn höfðu líf eða voru skipulagðir sem slíkir. Verk hennar fjalla um hið ókennilega í tengslum við kvenleikann, þar sem hið framandi og ófyrirsjáanlega getur jafnframt falið í sér vald, rof og umbreytingarmöguleika. Ljósmyndirnar eru prentaðar á sandpappír; efni sem er hrjúft og abrasívt en virðist jafnframt glitrandi, mjúkt og næstum flauelskennt í yfirborði. Efnið verður þannig ekki aðeins burðarefni mynda, heldur virkur þátttakandi í upplifun þeirra. Sandpappírinn er fluttur frá Íslandi til Austurríkis og verður hluti af efnislegu og hugmyndalegu ferli verksins. Brigit er fædd 1978 í Vín. Býr og starfar sem sjálfstæður myndlistarmaður í Vín. Stundaði nám við Listaháskóla hagnýtra lista í Vín, ljósmyndun, og við Högskolan för fotografi och film í Gautaborg. Sýnt víða heima og erlendis og hlotið m.a. ríkisstyrk í ljósmyndun. www.birgitgraschopf.com Tanja Prušnik Hringlaga og endurtekin verk Tönju Prušnik fjalla meðal annars um samfélagslega gagnrýni. Í seríunum Kunstbackwettbewerb (Listabaksturskeppni) og Paravent (Skermur) vinnur hún með kvenbundin þemu sem nálgast feðraveldisleg hugmyndakerfi á bæði gagnrýninn, leikrænan og skynrænan hátt og setur þau í tilraunakennt femínískt samhengi. Útvíkkað málunarferli hennar felur í sér umbreytingu þar sem málun er færð yfir í hlutbundin, stundum jafnvel átuformuð verk. Notkun óhefðbundinna efna og undirlags, svo sem ætra litarefna, opnar fyrir þátttöku þar sem verkið getur tekið á sig tímabundnar breytingar í snertingu við áhorfandann. Þannig fer listin inn í líkamlega reynslu og áhorfandinn verður bókstaflega hluti af verkinu. Í sjálfsmyndatengdum verkum, sem listrænni og emancipatorískri myndlíkingu, býður hún upp á nána, tilraunakennda sviðsetningu, eins konar pas de deux í innra rými þar sem spenna, einbeiting og næmni mætast. Menntun hennar og starfssvið eru fjölbreytt: hún stundaði nám við Tækniháskólann í Vín (TU Wien) og starfar í dag sem málari, sýningarstjóri og listamaður í þverfaglegum verkefnum. Hún hefur einnig unnið við innsetningar, sviðshönnun, ritstjórn og alþjóðleg samstarfsverkefni. 1971, Wolfsberg í Kärnten. Býr og starfar í Vín. Starfar sem málari, sýningarstjóri og vinnur með innsetningar, sviðshönnun og þverfagleg verkefni. www.prusnik.com Ramona Schnekenburger Í verkum Ramonu Schnekenburger birtast verur og form sem umlykjast dularfullu andrúmslofti. Teikningar og hlutverk hennar hafa yfir sér heillandi eiginleika sem leiða áhorfandann inn í næstum goðsögulegan heim. Í þessu samhengi vakna jafnvel tengingar við íslenskan hugmyndaheim huldufólks, þar sem verurnar virðast tilheyra bæði náttúru og ímyndunarheimi og bera með sér ljóðræna og óræðna nærveru. Sköpunarferlið einkennist af hægð og stöðugri fínstillingu þar sem lög eftir lög eru byggð upp í teikningu, málun, skurði og mótun. Hún nálgast ummerki lífs og dauða, sár, dýraleifar og lífrænar leifar, af sömu mildi og hún nálgast fegurð náttúrunnar. Í verkum hennar verða öll stig tilverunnar hluti af heild þar sem ekkert er metið sem æðra eða lægra; fæðing, umbreyting, rotnun og endurnýjun eru hluti af sama ferli. Verk hennar kalla ekki á athygli með hávaða, heldur tala í lágstemmdum en áhrifamiklum tóni: aðeins í tengslum við annað líf verður mögulegt að hugsa um virðingu, samvist og jafnvægi. Í vinnuferli hennar á Íslandi umbreytast fiskroð í nýjar innsetningar og efnislegar samsetningar sem varðveita ummerki umbreytingar og staðbundinnar reynslu. 1980, Schwenningen í Þýskalandi.Býr og starfar í Vín. www.ramonaschnekenburger.com Kristín Gunnlaugsdóttir Þrátt fyrir að fjalla um tabú og hugmyndir um kynferðislega sjálfsmynd kvenna einkennist verk Kristínar Gunnlaugsdóttur af ljóðrænni einfaldleika og húmor. Hún vinnur óhrædd með breytingar og þróun í myndmáli sínu og er sífellt opin fyrir nýjum efnislegum og sjónrænum nálgunum. Verk hennar verða til í lotum þar sem hún vinnur með ólíkar aðferðir og miðla. Á síðari árum hefur hún smám saman leyst upp hefðbundið fígúratíft myndmál sitt og fært sig í átt að frjálsari tjáningu í teikningu og textílbundnum verkum, þar sem form og merking opnast frekar en lokast. Frá árinu 2021 hefur hún í auknum mæli unnið í átt að frjálsari og innsæiskenndri abstraktmyndun þar sem áhersla er lögð á sköpunarfrelsi, efniskennd og kraft sköpunarferlisins sjálfs. Hún hefur haldið fjölda einkasýninga og samsýninga hérlendis og erlendis og verk hennar eru í opinberum og einkasöfnum. Árið 2025 var haldin yfirlitssýning á ferli hennar í Listasafni Reykjavíkur, Kjarvalsstöðum. 1963, Akureyri. Menntuð á Íslandi og á Ítalíu, m.a. í rómverskri ikonografíu í klaustri og við Accademia di Belle Arti í Flórens. Stór yfirlitssýning í Listasafni Reykjavíkur, Kjarvalsstöðum 2025. www. kristing.is Sigríður Rut Marrow Öll verkefni Sigríðar eiga það sameiginlegt að fjalla um mannlega tilveru og þá samkennd sem virðist fara dvínandi í samfélaginu. Hún nálgast daglega hversdagsmenningu með sérstakri forvitni og leitast við að skrásetja hana í gegnum ljósmyndun sem aðalmiðil. Í þessu sýningarverkefni fylgir hún konum sem mynda náinn hóp í kringum sameiginlega iðkun sjósunds sem byggir á trausti og samstöðu innan hópsins, og þeirri samkennd sem jafnframt nær til ljósmyndarans sjálfs. Sigríður dregur fram náin og óséð augnablik sem verða til í ósviðsettri nærveru. Myndirnar sýna viðfangsefni hennar á augnablikum sem eru sjaldan sýnileg öðrum og varpa ljósi á samkennd, traust og sameiginlega reynslu. Fædd 1990, býr og starfar í Reykjavík. Bachelor-gráða í blaðamennsku; meistaragráða í menningar- og samskiptafræði með áherslu á ljósmyndun. Þátttaka í MAGNUM vinnustofu með Martin Parr í Delhi á Indlandi. www.siggamarrow.com Hulda Vilhjálmsdóttir „Vinnustofan mín er við höfnina. Ég er listakona og móðir. Ég elska villta náttúru.“ Málverk Huldu Vilhjálmsdóttur eru bæði fígúratíf og abstrakt, unnin í akrýl eða olíu. Hún hefur einnig sýnt keramikverk, klippimyndir, myndbönd og gjörninga. Hún er leitandi listakona. Frá upphafi ferils síns hefur konan og kraftur endurfæðingar verið leiðarstef í verkum hennar. Konan birtist líkt og guð í eigin heimi, oft einangruð, jafnvel fjarlæg, en jafnframt falleg, dularfull og tregafull. Blái liturinn er einnig áberandi í verkum hennar og vísar til ljóðrænnar sorgar og rómantíkur einverunnar. Ástríða listakonunnar, eldur, styrkur og viðkvæmni umbreytast með agaðri pensilbeitingu í sköpun á striganum og verða að lokum að ósk um frið og fegurð í flóknum heimi. Í verkum hennar Huldukonur sýnir hún list þar sem ljómi sköpunarinnar er í forgrunni, list vegna sjálfrar listarinnar, konan er líkt og guð. Fædd 1971, býr og starfar í Reykjavik Menntun: Listaháskóli Íslands í Reykjavík, keramíkdeild. BA í málun. Iðnskólinn í Reykjavík, tækniteiknun. Fjöldi einkasýninga og samsýninga hérlendis og erlendis. Verk hennar eru í opinberum listasöfnum og einkasöfnum. Tilnefnd til Carnegie Art Award og til Íslensku myndlistarverðlaunanna árið 2018 fyrir einkasýninguna Valbrá í Kling & Bang. Árið 2020 hlaut hún myndlistarverðlaunin Tilberinn fyrir framlag sitt til myndlistar síðustu tvo áratugi. www.huldavil.com Um Gallerí Rutar Hugmyndin að RUT’S GALLERY kviknaði árið 2018 sem tilraunaverkefni undir stjórn Rutar Marrow. Verkefnið hófst sem tilraun þar sem tímabundnar sýningar voru settar upp í arkitektastofu í Vín.Markmiðið var og er að kynna listamenn með íslenskar rætur í Austurríki og skapa lifandi vettvang fyrir skipti milli Íslands og Austurríkis. Galleríið starfar sem brú milli landanna tveggja og sameinar ólíkar nálganir, persónur og sjónarhorn í samtali um samtímamyndlist. Fjórar sýningar hafa þegar verið haldnar í samstarfi við dW ARCHITEKTEN á árunum 2018, 2019, 2020 og 2022. Að undanskilinni fyrstu sýningu hafa þær jafnan verið settar upp sem tvílistamannasýningar.Verkefnið heldur áfram með aukna áherslu á samtal og tengslamyndun.Í samstarfi við sendiráð Íslands í Vín fór fram þríþætt viðburðaröð RELATIONS dagana 16.–18. september 2022. Þar var haldin móttaka í sendiherrabústaðnum sem var umbreytt í tímabundið sýningarrými í þrjá daga, opnunarsýning í RUT’S GALLERY og listakvöld með aðilum úr list- og menningarlífi Vínar.Í sendiherrabústaðnum voru sýnd verk íslenskra listamanna með tengingu við Austurríki, auk verka úr safneign Listasafns Íslands. Ég vona að þetta verkefni verði áfram vettvangur fyrir ný kynni, nýtt samstarf og dýpri tengsl milli listafólks og menningarsamfélaga Íslands og Austurríkis. Rut Marrow Theodórsdóttir +43 664 4040762 Verkefnastjóri og upphafsmaður RELATIONS Instagram: ruts_gallery LISA MARIA SCHMIDT aðstoð við verkefnastjórn +43 664 4040762 marrow@dw-a.cc Instagram: ruts_gallery TANJA PRUšNIK Sýningarstjórn +43 676 5349044 tanja.prusnik@prusnik.com www.prusnik.com